Ułatwienia dostępu

Search
Close this search box.
Search
Close this search box.

Nie wszystko da się sprawdzić. Jak weryfikować informację w dobie AI?

blog-sektor30-cover-1440x810 – kopia (1)
Spis treści

Czy to będzie rozmowa dwóch awatarów AI? Nic podobnego, ale ten ważny wątek rozwijamy w kolejnym odcinku naszego podcastu. Kiedy i gdzie zaczyna się dezinformacja? Czy rozwój AI wywróci świat fake newsów do góry nogami? Jak możemy sprawdzać informacje? Mamy dla was garść podpowiedzi, propozycja działania i nazwy konkretnych narzędzi wszystko w tym jednym odcinku.

Słuchaj nas na Spotify | Google Podcasts | Apple Podcasts | YouTube

Fake newsy, deepfejki, AI z czym możemy się mierzyć?

Zagrożenia związane z fake newsami obejmują różnorodne obszary, takie jak sfera zdrowia, prywatność, edukacja i komunikacja społeczna. Wśród związanych z nimi wyzwań, ze względu na rozwijające się technologie, pojawiają się nowe. Pierwsze pytanie w naszym podcaście tylko pozornie jest zadane z przymrużeniem oka. Czy zawsze jesteś pewien/pewna, że rozmawiasz z prawdziwą osobą? Fake news jako post na Facebooku może przejść do lamusa, a możemy wkrótce mierzyć się z zupełnie innymi wyzwaniami.

W naszym poprzednim odcinku padła nazwa narzędzia, które potrafi wygenerować awatar (także z konkretnym głosem na podstawie dość rozbudowanej próbki). Do tego należy dołączyć łatwość w tłumaczeniu głosu (nawet z intonacją) na inne języki. Zobaczcie zresztą sami, jakie są jego możliwości. To oczywiście szansa na oszczędzenie czasu, wzrost działań w innych krajach, ale także potencjalne problemy, które mogą z tego wyniknąć.

Kolejnym wątkiem, który może być ważny w zaśmiecaniu infosfery są halucynacje ChataGPT. Nadrzędnym celem i zadaniem tego narzędzia jest udzielanie odpowiedzi. Co natomiast, gdy nie zna odpowiedzi? Może ją „zmyślić”, konfabulować, szyć razem różne fakty. Czasem sztandarowy model OpenAI wymyśla także autorów i ich publikacje. Potem takie tytuły lądują w bibliografiach i tym samym mogą zostać wprowadzone do ogólnointernetowego obiegu.

Jakie są zagrożenia już dziś?

To, na co powinniśmy mieć baczenie, dzieląc się informacjami,  w sieci to oversharing. Czasem udostępniamy zbyt wiele, a dostęp do tych konkretnych treści jest zbyt łatwy. Dane osobowe, szczegóły życia prywatnego czy rodzinnego to wszystko może potencjalnie zostać wykorzystane przeciwko nam. Na gruncie rodzinnym zwracamy także uwagę na sharenting czyli nadmierne dzielenie się życiem swoich dzieci. Udostępnianie zdjęć, filmów, opowieści może przełożyć się także na życie innych członków naszej rodziny. Raport „Sharenting po polsku…” wskazuje, że 40% rodziców dokumentuje dorastanie swoich dzieci w mediach społecznościowych.

„Sharenting po polsku, czyli ile dzieci wpadło do sieci? Pierwszy raport w Polsce na temat wizerunku dzieci w Internecie na zlecenie Clue PR”, 2019

Bardziej globalne spojrzenie na fake newsy i dezinformację wskazuje, że mogą mieć one poważne konsekwencje społeczne. Przykładem może być niska akceptacja społeczna szczepień, co może wpływać na zdrowie publiczne. Prostsze, ale fałszywe informacje mogą być bardziej skuteczne w rozprzestrzenianiu się niż skomplikowane, naukowe wyjaśnienia. To wyzwanie, z którym trzeba mierzyć się na poziomie budowania komunikatów. Jak przekazywać skomplikowane zagadnienia medyczne w sposób zrozumiały dla społeczeństwa? Poniżej znajdziecie kilka nazwisk popularyzatorów nauki, którzy sprawnie działają w tych obszarach.

Warto wspomnieć także o wyzwaniu, które powstało przez dostępność do oprogramowania generującego obrazy. Narzędzi nie brakuje, a to, co możemy stworzyć za ich pośrednictwem, wygląda coraz bardziej wiarygodnie. Na szczęście w ślad za rozwojem generatorów (Dall-e, Midjourney, Adobe Firefly) idą także „identyfikatory”. Potrafią one zidentyfikować obrazy wygenerowane przez AI. Spójrzcie na dwa obrazy poniżej. Jeden z nich powstał dzięki sztucznej inteligencji, jeden to zdjęcie. Jak myślicie, który z nich jest „prawdziwy”? Odpowiedź znajdziesz na końcu artykułu.

Co zrobić, gdy zidentyfikujemy fake news?

Jak postępować w przypadku, gdy zidentyfikujemy informację nieprawdziwą lub półprawdę? Przykładów postępowania jest kilka. My dorzucamy do tego zadanie, które możecie wykonać, jeśli chcecie skutecznie wyłapywać fake newsy.

  • W przypadku próby oszustwa (SMS, e-mail) można zgłosić takie zdarzenie do CERT.
  • Jeśli dysponujecie źródłem wklejcie je w komentarz pod postem.
  • Odwiedźcie stronę Demagoga, tam duży przekrój różnych tematów.
  • Najważniejsze: nie podawać dalej, jeśli nie jesteśmy pewni.
  • Równie ważne: nie działać pod wpływem emocji.

Propozycja działania: w swojej przestrzeni internetowej spróbujcie znaleźć coś, co wzbudza Wasze wątpliwości. Następnie zweryfikujcie tę informację przy pomocy dostępnych źródeł.

Aplikacje, Książki, Postaci

Aplikacje, platformy

Aplikacje na mobile do wyszukiwania obrazem:

Wtyczki do przeglądarek (zamiast google grafika):

Narzędzia do weryfikowania zdjęć i wideo:

Podcast i platforma:

Książki

  • Eliot Higgins „Bellingcat: ujawniamy prawdę w czasach postprawdy”
  • Peter Pomerantsev —  „To nie jest propaganda”
  • Hans Rosling —  „Factfullnes Dlaczego świat jest lepszy niż myślimy, czyli jak stereotypy zastąpić realną wiedzą”
  • Max Fisher „W trybach chaosu —  jak media społecznościowe przeprogramowały nasze umysły i nasz świat”

Popularyzatorzy nauki

Gość odcinka  Marcel Kiełtyka

Członek zarządu, Specjalista ds. komunikacji i PR Stowarzyszenia Demagog. W Demagogu od 2016 roku, gdzie zdobywał doświadczenie jako analityk, koordynator i specjalista ds. komunikacji i PR. Członek Zarządu Stowarzyszenia Demagog oraz mentor Akademii Fact-checkingu. Prowadził warsztaty w szkołach ponadgimnazjalnych oraz na konferencjach poświęconych mediom i cyberbezpieczeństwu. Praktykę w dziedzinie marketingu i komunikacji w sieci zdobywał w agencji marketingowej oraz w dziale contentu i komunikacji lidera branży bukmacherskiej w Polsce. Studiował na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego oraz na Wydziale Informatyki i Komunikacji Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Koordynuje działania zespołu, planuje i czuwa nad efektywnym przebiegiem komunikacji. Specjalista w branży digital communication i regularnego dostarczania wartościowych treści.

ODPOWIEDŹ: Zdjęcie A zostało wygenerowane przy pomocy Adobe Firefly.

Zobacz także

Newsletter
Dołącz do grona ponad 10 000 zaangażowanych subskrybentów i dwa razy w miesiącu otrzymuj nieodpłatnie nową dawkę wiedzy, inspiracji oraz technologicznych recenzji i porad od ekspertów i ekspertek programu Sektor 3.0.
Newsletter
Newsletter
Dołącz do grona ponad 10 000 zaangażowanych subskrybentów i dwa razy w miesiącu otrzymuj nieodpłatnie nową dawkę wiedzy, inspiracji oraz technologicznych recenzji i porad od ekspertów i ekspertek programu Sektor 3.0.
Festiwal Sektor 3.0 już za
dni   
:
: